Hai chuyên gia giải thích vì sao việc mở khóa tăng trưởng đòi hỏi phải thay đổi chính những hệ thống mà các phụ nữ này đang phụ thuộc.

Tám năm sau khi rời Venezuela để tìm kiếm một cuộc sống tốt hơn cho bản thân và con gái, Fabiola Gonzales từng bước xây dựng một doanh nghiệp tại Lima – tái đầu tư từng đồng sol, học hỏi thị trường và bán đồ thể thao từ một khoảng vỉa hè trong khu phố may mặc của thành phố, nơi cô làm quản lý cửa hàng. Điều cô không có là khả năng tiếp cận tín dụng chính thức. Giống như hàng triệu nữ doanh nhân khác, doanh nghiệp của cô có tiềm năng, nhưng hệ thống tài chính không có chỗ dành cho cô.

Điều đó thay đổi khi Financiera Confianza cấp cho cô khoản vay đầu tiên thông qua chương trình vay Emprendiendo Mujer, được phát triển trong khuôn khổ sáng kiến Bừng Sáng – Strive Women, một chương trình thuộc Mastercard Strive, do CARE dẫn dắt, tổ chức nhân đạo và phát triển quốc tế. Khoản vay ban đầu nhỏ, nhưng đã mở ra một cánh cửa lớn hơn: con đường bước vào hệ thống tài chính chính thức. Ngày nay, doanh nghiệp của cô có cửa hàng, nhân viên và khách hàng trên khắp Peru – sự tăng trưởng sẽ rất khó, nếu không muốn nói là không thể, nếu thiếu sự kết hợp đúng giữa tài chính, đào tạo và hỗ trợ.

Những câu chuyện như của Gonzales nằm ở trung tâm của mối quan hệ hợp tác lâu dài giữa CARE và Trung tâm Tăng trưởng Toàn diện Mastercard, tập trung vào việc mở rộng cơ hội cho nữ doanh nhân. Kể từ năm 2020, quan hệ đối tác này đã giúp mở ra hơn 700 triệu USD tài chính trên toàn cầu, trong đó hơn 500 triệu USD đến từ riêng sáng kiến Bừng Sáng – Strive Women.

Trước Ngày Liên Hợp Quốc về Doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (27/6), Michelle Nunn, Chủ tịch kiêm CEO của CARE, và Shamina Singh, nhà sáng lập kiêm Chủ tịch Trung tâm Tăng trưởng Toàn diện Mastercard, thảo luận về những gì cần thiết để vượt ra ngoài “tiếp cận vốn” và tạo ra tác động lâu dài – và vì sao xây dựng hệ thống, không chỉ cung cấp vốn, là chìa khóa để mở rộng cơ hội.

Bà Michelle Nunn đến từ CARE, bên trái, và bà Shamina Singh đến từ Trung tâm Tăng trưởng Toàn diện Mastercard

Kể từ năm 2019, CARE và Center đã đầu tư 14,26 triệu USD để hỗ trợ nữ chủ tại Pakistan, Peru và Việt Nam. Vì sao không đơn giản trao trực tiếp số tiền đó cho họ?

Nunn: Chúng tôi thực sự đều hướng đến các giải pháp mang tính xúc tác, bền vững và có khả năng mở rộng quy mô. Và mặc dù tiền mặt có thể là một cách quan trọng để thúc đẩy tiến lên phía trước, nhưng điều chúng tôi nhận thấy, xét trên phương diện gia đình và cộng đồng, là tác động có thể lớn hơn theo cấp số nhân khi chúng tôi đầu tư vào năng lực thay đổi hệ thống và hỗ trợ hạ tầng có thể tồn tại lâu dài.

Chúng tôi đã chuyển gần 15 triệu USD đầu tư từ Mastercard thành gần 750 triệu USD khoản vay. Đó là mức tăng gần 50 lần. Và đây là một vòng tác động bền vững vì các tổ chức mà chúng tôi hợp tác tại Peru, Pakistan và Việt Nam hiện có cơ hội đầu tư nhiều hơn vào nữ doanh nhân, từ đó thúc đẩy thay đổi lớn hơn nữa trong tương lai.

Singh: Chúng tôi đang đầu tư để mở rộng tiếp cận vốn tài chính, nhưng đồng thời cũng phá bỏ các rào cản cấu trúc, và điều đó đòi hỏi đầu tư vào tất cả các phần của hệ thống. Cho vay chỉ là một phần, nhưng còn cần đầu tư vào đào tạo, công nghệ và số hóa. Chương trình này xoay quanh ba yếu tố: mở rộng tiếp cận vốn, chuyển đổi số, và tiếp cận mạng lưới cùng tri thức. Vì vậy, khoản đầu tư được cấu trúc để tập trung vào cả ba. Và theo mọi thước đo, chúng tôi đã vượt qua mọi kỳ vọng.

Strive Women tiếp cận những doanh nhân vốn bị loại khỏi hệ thống tài chính chính thức. Điều gì cần thiết để thay đổi điều đó, và những đối tác địa phương nào khiến điều đó khả thi?

Nunn: Một ví dụ về những gì cần thiết là tại Peru, nơi chúng tôi làm việc cùng Financiera Confianza để giúp họ thiết kế lại chương trình cho vay, loại bỏ yêu cầu lịch sử tín dụng và thay bằng việc sử dụng người tham chiếu làm phương án thay thế. Điều đó đã mở khóa hơn 70 triệu USD khoản vay, tiếp cận hơn 80.000 doanh nhân.

Đó là một rào cản – có thể là vô tình – nhưng vẫn là rào cản ngăn phụ nữ tiếp cận tín dụng phù hợp với tiềm năng, năng lực và kinh nghiệm của họ.

Tôi nghĩ điều chúng tôi học được là khi áp dụng cách tiếp cận thiết kế lấy phụ nữ làm trung tâm, chúng tôi có thể tạo ra các sản phẩm tài chính dễ tiếp cận hơn, chi phí hợp lý hơn và thực sự phù hợp với đời sống hằng ngày của các nữ doanh nhân.

Singh: Phụ nữ có những mạng lưới xã hội rất lớn, và họ có thể bảo chứng cho nhau về khả năng hoàn trả. Rất khó để làm điều đó khi luật pháp yêu cầu một người đồng ký là nam, đúng không? Vì vậy, một trong những điều chúng tôi đã làm tại Pakistan là cho phép phụ nữ bảo lãnh cho nhau trong các khoản vay, và mở rộng việc sử dụng các tài sản thế chấp thay thế như vàng. Ở những nơi như Pakistan, phụ nữ thường có vàng như một phần của hôn nhân hoặc quá trình trưởng thành, vì vậy đó là một loại tài sản thế chấp quan trọng mà ngân hàng có thể sử dụng.

Và việc tìm các đối tác địa phương để hiện thực hóa điều này — đây là một ví dụ tuyệt vời về việc kết hợp sức mạnh của hai tổ chức có tầm ảnh hưởng lớn. Mạng lưới toàn cầu của Mastercard phủ 210 thị trường với 3 tỷ thẻ. Tương tự, CARE có mạng lưới toàn cầu các tổ chức có khả năng đi sâu với các đối tác địa phương như phòng thương mại, hiệp hội phụ nữ — những tổ chức hỗ trợ thiết yếu cho thành công của nữ doanh nhân. Điều này cho thấy cách chúng tôi tận dụng mạng lưới và phạm vi toàn cầu để mang lại tác động ở cấp địa phương.

Trên toàn cầu, các doanh nghiệp nhỏ là xương sống của hầu hết nền kinh tế, nhưng khoảng cách trong tiếp cận tài chính và hỗ trợ vẫn rất lớn. Vì sao công việc này quan trọng vào thời điểm hiện tại, và tầm nhìn tương lai của CARE và Center là gì? Điều gì cần xảy ra để các mô hình hợp tác tùy chỉnh này có thể mở rộng?

Singh: Năm ngoái, chúng tôi đã hoàn thành cam kết đưa 1 tỷ người vào nền kinh tế tài chính chính thức, và CARE là một trong những đối tác trong hành trình đó. Chúng tôi vừa tái cam kết kết nối và bảo vệ 500 triệu người và doanh nghiệp nhỏ trên hành trình hướng tới sức khỏe tài chính đến năm 2030. Hiện có rất nhiều phụ nữ đã có quyền tiếp cận hệ thống chính thức, hệ thống số và nguồn vốn. Điều họ cần bây giờ là một cây cầu để đi từ hòa nhập tài chính sang an toàn tài chính và sức khỏe tài chính.

Đó là công việc cần được thực hiện tiếp theo. Tôi sẽ đưa ra một ví dụ. Tại Việt Nam, chúng tôi làm việc với VPBank để thiết kế các sản phẩm và dịch vụ tài chính phù hợp với thực tế hoạt động của nữ doanh nhân – một thẻ tín dụng Mastercard cung cấp vốn lưu động, đi kèm các khoản vay lớn hơn, quy trình tinh gọn và các công cụ số phù hợp với cách doanh nghiệp thực sự vận hành.

Đây là tác động xã hội có thể vận hành bền vững về mặt thương mại mà chúng tôi thường nói đến. Việc chỉ “vào hệ thống” và tiếp cận đào tạo, tiếp cận vốn là một chuyện; còn việc bước vào hành trình sử dụng, an toàn và sức khỏe tài chính lại là một chuyện khác. Tại Việt Nam, gần 10.000 nữ doanh nhân đã sử dụng gói sản phẩm này và huy động hơn 400 triệu USD vốn.

Quan hệ hợp tác này cho tôi thấy rằng chúng ta phải nghĩ lớn hơn. Hãy đảm bảo rằng chúng ta đang nhắm đến mọi cấp độ doanh nghiệp nhỏ và đáp ứng họ ngay tại điểm họ đang đứng, đồng thời giúp họ tăng trưởng.

Nunn: Tôi không nghĩ bạn cần nhìn quá xa để thấy tầm quan trọng của công việc này. Chúng ta đang đối mặt với bất bình đẳng gia tăng. Chúng ta có sự mong manh ngày càng lớn. Và chúng ta cũng có một khoảng cách khổng lồ – trị giá hàng nghìn tỷ USD – về năng lực để các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa tiếp cận, hấp thụ, sử dụng và phát triển vốn. Và chúng ta cũng thấy rõ sự bất bình đẳng đối với nữ doanh nhân, cùng tiềm năng con người to lớn có thể được giải phóng nếu có thêm năng lực tài chính.

Vì vậy, chúng ta có một nhu cầu rất lớn, đồng thời cũng có một tiềm năng và cơ hội rất lớn. Hy vọng của chúng tôi là có thể biến tiềm năng con người đó thành hiện thực, và nhân rộng những mô hình đã chứng minh hiệu quả ở nhiều nơi trên thế giới.

Câu chuyện của Fabiola Gonzales ở Peru nhắc tôi đến rất nhiều phụ nữ mà tôi từng gặp – những người đã rời bỏ tất cả và rồi, với sự hỗ trợ của quan hệ đối tác chung, có thể đầu tư xây dựng một doanh nghiệp nhỏ. Cô ấy vay khoản đầu tiên 300 sol và gần đây đã hoàn trả khoản vay lớn hơn 2.000 sol. Cô ấy đang tạo việc làm cho người khác. Đây là một người đã mất tất cả, nhưng đã nắm lấy cơ hội để xây dựng lại cuộc sống và trở thành người đóng góp cho cộng đồng, đồng thời tạo việc làm cho người khác. Chúng ta cần điều đó xảy ra thêm hàng triệu lần nữa.

Điều gì sẽ xảy ra khi “tham vong” gặp được “cơ hội” 

Với những công cụ và sự hỗ trợ phù hợp, nữ chủ Strive Women này đang xây dựng doanh nghiệp và tương lai theo cách của riêng mình:

Dịch từ bài viết của Vicki Hyman, Giám đốc Truyền thông Toàn cầu tại Mastercard