Thúc đẩy đổi mới sáng tạo từ cộng đồng: Quảng Trị vinh danh 14 sáng kiến nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu

Sáng ngày 30/7, tại Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị, CARE Quốc tế tại Việt Nam phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị tổ chức Lễ vinh danh và trao giải Cuộc thi Sáng kiến phát triển kinh tế nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu tỉnh Quảng Trị lần thứ nhất.

Chương trình có sự tham dự của ông Lê Văn Bảo, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị; ông Trần Quốc Tuấn, Giám đốc Sở Nông Nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị; bà Edel Cribbin, Trưởng Bộ phận Hợp tác Phát triển, Đại sứ quán Ireland tại Việt Nam; bà Lê Kim Dung, Trưởng văn phòng đại diện tổ chức CARE Quốc tế tại Việt Nam, cùng lãnh đạo các cơ quan trung ương và địa phương, các đối tác phát triển, doanh nghiệp, hợp tác xã và các nhóm cộng đồng tham gia cuộc thi.

Được tổ chức trong khuôn khổ Dự án Resilience First (Tiến về phía trước) với sự tài trợ của Chính phủ và nhân dân Ireland, cuộc thi nhằm tìm kiếm và hỗ trợ các sáng kiến đổi mới sáng tạo có khả năng giải quyết những thách thức trong phát triển nông nghiệp và sinh kế trước tác động ngày càng gia tăng của biến đổi khí hậu tại Quảng Trị.

Tìm kiếm những giải pháp đổi mới từ chính cộng đồng

Sau thời gian phát động, cuộc thi đã thu hút 57 hồ sơ đến từ các hợp tác xã, doanh nghiệp, tổ hợp tác, nhóm cộng đồng và cá nhân trên địa bàn tỉnh Quảng Trị. Các sáng kiến phản ánh sự đa dạng về ý tưởng và giải pháp, từ đổi mới kỹ thuật sản xuất, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số đến phát triển chuỗi giá trị, sinh kế xanh và quản lý tài nguyên bền vững.

Các sáng kiến tập trung vào bảy nhóm lĩnh vực ưu tiên:

Phát triển kinh tế nông, lâm, thủy sản bền vững;
Ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong nông nghiệp;
Thích ứng với biến đổi khí hậu, phòng chống thiên tai và quản lý tài nguyên;
Giảm phát thải khí nhà kính, phát triển nông nghiệp xanh và kinh tế tuần hoàn;
Phát triển sinh kế bền vững, tăng cường vai trò của phụ nữ và thanh niên;
Phát triển thị trường, liên kết chuỗi giá trị và thương mại điện tử;
Du lịch nông nghiệp, du lịch cộng đồng và du lịch sinh thái.

Hội đồng Giám khảo gồm các chuyên gia và cán bộ chuyên môn của Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Khoa học và Công nghệ, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Liên minh Hợp tác xã và Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Quảng Trị, đánh giá các sáng kiến dựa trên năm nhóm tiêu chí: tính mới và sáng tạo; tính khả thi và khả năng triển khai; hiệu quả kinh tế; hiệu quả xã hội, môi trường và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu; cùng khả năng nhân rộng và duy trì bền vững.

Hơn 1,15 tỷ đồng hỗ trợ các sáng kiến xuất sắc

Từ 57 hồ sơ tham gia, Ban tổ chức đã lựa chọn 14 sáng kiến tiêu biểu để trao giải, gồm 01 Giải Nhất, 02 Giải Nhì, 04 Giải Ba, 07 Giải Khuyến khích với tổng giá trị giải thưởng lên tới 1.155.000.000 đồng.

Nguồn hỗ trợ này không chỉ ghi nhận những ý tưởng đổi mới sáng tạo mà còn tạo điều kiện để các nhóm tác giả tiếp tục hoàn thiện mô hình, triển khai thử nghiệm, mở rộng quy mô và tăng khả năng tiếp cận thị trường trong thời gian tới.

Những sáng kiến tiêu biểu

Giải Nhất thuộc về sáng kiến “Mô hình nuôi tôm càng xanh ‘vượt lũ’ thích ứng với biến đổi khí hậu vùng phá Hạc Hải” của Hợp tác xã Sản xuất, Kinh doanh Dịch vụ Nông nghiệp – Thủy sản Lộc Phát. Sáng kiến phát triển mô hình nuôi tôm càng xanh phù hợp với điều kiện ngập lũ ngày càng cực đoan, góp phần đa dạng hóa sinh kế, nâng cao thu nhập và tăng khả năng chống chịu của người dân vùng đầm phá trước tác động của biến đổi khí hậu.

Hai Giải Nhì được trao cho:

“Ứng dụng công nghệ sấy lạnh, bảo quản lạnh để nâng cao giá trị cây sa sâm biển” của Nhóm cộng đồng thôn Cang Gián, xã Bến Hải, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, kéo dài thời gian bảo quản và mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường.
“Lớp phủ sinh học từ bã dược liệu và phụ phẩm thay thế bạt ni-lông trong trồng cây dược liệu” của Hợp tác xã Dược liệu sạch Thủy Mai, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để tạo vật liệu phủ sinh học, góp phần giảm rác thải nhựa, cải thiện chất lượng đất và thúc đẩy mô hình nông nghiệp tuần hoàn.

Các sáng kiến đoạt giải cho thấy tiềm năng đổi mới sáng tạo từ chính cộng đồng địa phương, đồng thời phản ánh xu hướng phát triển nông nghiệp theo hướng xanh hơn, thông minh hơn và thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu.

Góp phần xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cho nông nghiệp Quảng Trị

Không chỉ là một cuộc thi tìm kiếm ý tưởng, chương trình hướng tới xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực nông nghiệp, nơi các sáng kiến có tiềm năng được kết nối với nguồn lực kỹ thuật, tài chính và các đối tác nhằm từng bước hoàn thiện và nhân rộng.

Thông qua cuộc thi, các sáng kiến được khuyến khích phát huy tri thức bản địa, kết hợp với khoa học công nghệ và các mô hình kinh doanh bền vững để tạo ra những giải pháp vừa nâng cao thu nhập cho người dân, vừa giảm thiểu tác động đến môi trường và tăng cường khả năng thích ứng trước những biến động của khí hậu.

Bà Edel Cribbin, Trưởng Bộ phận Hợp tác Phát triển tại Đại sứ quán Ireland tại Việt Nam chia sẻ: “Đổi mới sáng tạo từ cộng đồng là nền tảng để xây dựng một nền nông nghiệp có khả năng chống chịu cao hơn trước biến đổi khí hậu. Chính phủ Ireland tự hào đồng hành cùng tỉnh Quảng Trị và các đối tác trong việc hỗ trợ những sáng kiến thiết thực, góp phần cải thiện sinh kế, thúc đẩy bình đẳng và phát triển bền vững cho người dân địa phương.”

Ông Trần Quốc Tuấn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị phát biểu tại sự kiện cho biết: “Các sáng kiến được vinh danh hôm nay không chỉ thể hiện tinh thần đổi mới và sáng tạo của người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp địa phương mà còn mở ra nhiều hướng đi mới cho phát triển nông nghiệp xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu. Chúng tôi kỳ vọng các mô hình sẽ tiếp tục được hoàn thiện, nhân rộng và đóng góp tích cực vào chiến lược phát triển nông nghiệp bền vững của tỉnh.”

Đại diện CARE Quốc tế tại Việt Nam nhấn mạnh rằng việc đầu tư cho các sáng kiến địa phương chính là đầu tư cho khả năng chống chịu dài hạn của cộng đồng. Khi những giải pháp xuất phát từ thực tiễn được hỗ trợ đúng lúc, chúng có thể tạo ra những thay đổi bền vững không chỉ cho từng hộ gia đình hay cộng đồng mà còn đóng góp vào quá trình chuyển đổi của toàn ngành nông nghiệp theo hướng bao trùm, xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Lễ vinh danh và trao giải là dấu mốc khẳng định cam kết của Chính phủ Ireland, CARE, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị cùng các đối tác trong việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo vì một nền nông nghiệp phát triển bền vững, có khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu và mang lại sinh kế tốt hơn cho người dân địa phương.

Về Dự án Resilience First (Tiến về phía trước)

Dự án Resilience First (Tiến về phía trước) do Chính phủ Ireland tài trợ, được triển khai bởi CARE Quốc tế tại Việt Nam phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước và đối tác địa phương. Dự án hướng tới tăng cường khả năng chống chịu của cộng đồng trước biến đổi khí hậu thông qua phát triển sinh kế bền vững, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tăng cường sự tham gia của phụ nữ và thanh niên, đồng thời thúc đẩy các mô hình phát triển kinh tế xanh và bao trùm.