Tổng quan

Báo cáo “Nâng cao chất lượng cuộc sống và thu nhập của phụ nữ dân tộc thiểu số: Bắt đầu từ ghi nhận và giảm tải công việc chăm sóc không được trả công” được thực hiện trong khuôn khổ Dự án Nâng cao Vị thế Kinh tế của Phụ nữ Dân tộc Thiểu số tại Việt Nam (AWEEV), do Global Affairs Canada tài trợ và CARE Quốc tế tại Việt Nam cùng các đối tác triển khai tại Lai Châu và Hà Giang giai đoạn 2021–2023.

Báo cáo ghi chép quá trình thiết kế và triển khai hợp phần tập trung vào công việc chăm sóc không được trả công (CVCSKĐTC) – một rào cản lớn khiến phụ nữ dân tộc thiểu số khó tham gia hiệu quả vào các hoạt động tạo thu nhập. Cách tiếp cận của dự án dựa trên khung 3R (Ghi nhận – Giảm thiểu – Phân phối lại), nhằm thay đổi nhận thức xã hội, giảm gánh nặng thời gian cho phụ nữ và thúc đẩy sự tham gia chia sẻ của nam giới.

Dựa trên khảo sát đầu kỳ, đánh giá tác động và phương pháp thu thập thông tin có sự tham gia, báo cáo phân tích thực trạng gánh nặng CVCSKĐTC, thiết kế các giải pháp can thiệp dựa trên bằng chứng, và ghi nhận những thay đổi bước đầu về nhận thức, phân bổ thời gian và khả năng tham gia hoạt động tạo thu nhập của phụ nữ.

Sau một năm triển khai, kết quả cho thấy sự thay đổi tích cực trong nhận thức về vai trò giới, giảm thời gian phụ nữ dành cho CVCSKĐTC, tăng sự tham gia của nam giới và gia tăng thời gian phụ nữ dành cho hoạt động tạo thu nhập.

 

Các phát hiện chính

  • Phụ nữ dân tộc thiểu số dành thời gian cho CVCSKĐTC gần gấp đôi nam giới tại thời điểm khảo sát đầu kỳ.

  • Giá trị kinh tế ước tính của CVCSKĐTC do phụ nữ thực hiện tương đương khoảng 52,4% tổng thu nhập hộ gia đình.

  • Sau can thiệp, thời gian phụ nữ dành cho CVCSKĐTC giảm 16% (giảm khoảng 48 phút/ngày).

  • Thời gian nam giới dành cho CVCSKĐTC tăng 17% (tăng khoảng 30 phút/ngày).

  • 29,3% phụ nữ cho biết họ cảm nhận thời gian làm việc chăm sóc giảm so với trước dự án.

  • Thời gian phụ nữ dành cho hoạt động tạo thu nhập tăng gần 3 giờ/ngày (từ 8,2 giờ lên 11 giờ).

  • Điểm đồng thuận với các định kiến như “phụ nữ nên làm việc nhà” giảm đáng kể ở cả phụ nữ, nam giới và cán bộ địa phương.

  • 648 trẻ em được tiếp cận dịch vụ bán trú và cơ sở hạ tầng trường học được cải thiện, góp phần giảm thời gian chăm sóc trực tiếp của phụ nữ.

  • 1.323 hộ gia đình được hỗ trợ máy thái chuối, giúp giảm đáng kể thời gian chuẩn bị thức ăn chăn nuôi.

 

Khuyến nghị

  • Lồng ghép cách tiếp cận 3R (Ghi nhận – Giảm thiểu – Phân phối lại) vào các chương trình phát triển kinh tế – xã hội vùng dân tộc thiểu số.

  • Đầu tư vào cơ sở hạ tầng và dịch vụ công (đặc biệt là chăm sóc trẻ em) nhằm giảm gánh nặng chăm sóc cho phụ nữ.

  • Thúc đẩy sự tham gia của nam giới thông qua các mô hình đối thoại và hình mẫu tích cực tại cộng đồng.

  • Tăng cường ứng dụng các công cụ, công nghệ tiết kiệm thời gian phù hợp với bối cảnh địa phương.

  • Lồng ghép nội dung về công việc chăm sóc không được trả công vào quá trình lập kế hoạch và phân bổ ngân sách địa phương.

  • Tiếp tục đo lường và ghi nhận giá trị kinh tế của công việc chăm sóc nhằm làm cơ sở hoạch định chính sách.